STK'LAR VE BELEDİYELERDE KATILIM

Hulusi ŞENTÜRK Pendik Bel. Bşk. Danışmanı 

 Halkın demokratik sürece daha etkin katılımı için geliştirilen argümanların başında; sadece seçimlerde seçilen temsilciler eli değil; bunun yanı sıra halkın kurumsal yapılanmaları eliyle de katılımı esas alınmaktadır. Bir başka ifade ile, halkın örgütsel birliktelikler oluşturarak ve bu birliktelikleri vasıtasıyla yönetime katılımı söz konusu olmaktadır. Bu noktada da Sivil Toplum Örgütleri kavramı gündeme gelmektedir.

 Sivil Toplum, gönüllü, kendi iradeleriyle örgütlenmiş, kendi kendini sürdürebilen, devletten özerk, özel alan ile devlet arasında aracı niteliğindeki örgütlü bir sosyal yapılanmadır. Bir başka ifade ile; “gönüllü, kendi kendine yeterli, devletten özerk ve kar amacı taşımayan toplulukların oluşturduğu toplumsal katagoriye sivil toplum denilmektedir.”

 Demokrasinin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak kabul edilen sivil toplum örgütleri günümüzde toplum yararına çalışan, demokrasinin gelişmesine katkıda bulunan, kar amacı gütmeyen, devletten ayrı hareket edebilen, bireylerin ortak amaç ve hedeflerine bakıldığında ise; siyasal iradeyi ve yönetimi kamuoyu oluşturmak suretiyle etkileyebilen bir örgütlenme türüdür diye tanımlayabiliriz.

 İdeolojik, felsefi, siyasi, ekonomik, kültürel, sanatsal, etnik, dini, cinsi, çevresel, mesleki vb. farklılıkların zenginlik olarak kabul edildiği günümüz dünyasında, bu farklılıkların toplumsal alanda, devletten bağımsız olarak, üyelerinin gönüllü birlikteliğine dayanarak sesini duyurması, taleplerini dile getirmesi ve savunuculuğunu yapması anlayışına dayanan sivil toplum paradigması her geçen gün daha fazla gelişmekte ve toplum tarafından kabul görmektedir.

Bir çok ülkede kamu politikalarının oluşturulması aşamasında bu politikalardan etkile-nen bireylerin seslerini duyurma fırsatını elde etme sürecinde adaletsi-zliklerle karşılaşılmakta-dır.  Oysa başarılı ülkelere bakıldığında, politika üretme süreçlerinde sivil toplum örgütlerine aktif rol verdikleri görülmektedir. Yan, sivil toplum örgütleri, katılımcı demokrasinin uygulanması için gerekli ve önemli unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bu örgütler, halkın kendi arasında güç birliği yapmalarını sağladıkları için, bireysel tavır ve değerlendirmelere göre daha etkin bir rol oynayabilmektedirler.

 Sivil Toplum Örgütleri aynı zamanda iktidar gücünü dengeleyici misyon yüklenmektedirler. Sivil toplumun zayıf olduğu yerde iktidar o kadar güçlüdür ki, iktidara gelenler sadece siyasi iktidarı değil, toplumun tamamını denetim altına alırlar. Oysa, sivil toplum örgütleri, çok sayıda üyeleri, belli alanda uzmanlaşmaları ile baskıcı idari politikalara karşı etkin tavır ortaya koyabilmektedirler.

 Demokrasiyi üstün kılan, halkın siyasal sisteme katılımı ve denetimidir. Katılımın amacı siyaseti ve yönetimi etkilemektir. Halkın doğrudan yönetime katılımı ve yönetim çalışmalarını denetlemesi özellikle büyük nüfus durumunda  mümkün olmaması sebebi ile, bu katılımının sivil toplum örgütleri aracılığı ile sağlanması yaklaşımı desteklenmektedir.

 Genelde kamu yönetiminde ve özelde yerel yönetimlerde katılım, son dönemlerde üzerinde en fazla durulan konular arasında yer almaktadır. Etkin kamu yönetimi için katılım şart görülmekte ve bunun için de Sivil Toplum Örgütlerinin etkinleştirilmesi, karar ve uygulamalara katılımının teşvik edilmesi istenmektedir.

Katılımın, merkezden yerele indikçe artış gösterdiği, katılımcıların etkinliğinin  arttığı bilinmektedir. Bu sebepledir ki, katılım yerelleşmeden ayrı düşünülemez. Bir başka ifade ile katılım yerelleşmeyi şart kılmaktadır.

 Yerel Yönetimler, temsilî demokraside halkın yerel kamusal menfaatlerinin teminatıdır. Diğer taraftan, demokratik sistemin önemli bir unsuru olarak çoğulculuğun, katılımın sağlanmasında, yerel ve ulusal menfaatlerin uzlaştırılmasında, halkın tercihleri ile talep ve beklentilerinin yönetime yansıtılmasında, yerel yönetimlerin önemli rolleri bulunmaktadır. Yerel yönetimler, halkın katılımını sağlamada merkezî idareye göre çok daha fazla imkân ve yeteneklere sahiptir ve böylece tüm sistemin yönetim kapasitesini de güçlendirmektedir.

 Yerel yönetimlerin bu misyonlarını yerine getirebilmeleri ise, onların sivil toplum örgütleri ile işbirliklerini geliştirmelerine bağlıdır.

 

 

 

 

 

Tüm Makaleler...